Uszczelnienia przemysłowe są ukryte wewnątrz połączeń, dlatego podczas pracy instalacji nie można bezpośrednio sprawdzić ich stanu. Gdy urządzenie działa bez zakłóceń, łatwo więc pominąć ich kontrolę do czasu poważnej awarii. Takie działanie może jednak spowodować tylko więcej szkód. Jak często przeprowadzać przegląd uszczelnień przemysłowych?
Od czego zależy częstotliwość przeglądów uszczelnień przemysłowych?
Nie każde uszczelnienie w zakładzie powinno być kontrolowane w takim samym terminie. Połączenie w obiegu zimnej wody pracującym ze stałym ciśnieniem jest mniej obciążone niż kołnierz instalacji parowej nagrzewany podczas każdego rozruchu. Częste zmiany temperatury i ciśnienia powodują rozszerzanie i kurczenie się uszczelki, śrub oraz kołnierzy, co może stopniowo zmniejszać docisk. Jeżeli urządzenie jest uruchamiane codziennie, takie połączenie trzeba kontrolować częściej niż element pracujący przez wiele miesięcy przy stałych parametrach. Ustalając terminy przeglądu, trzeba uwzględnić także rodzaj medium, drgania urządzenia oraz skutki wycieku. Uszczelki przemysłowe zastosowane w instalacji gazu palnego lub agresywnej substancji wymagają częstszych kontroli niż uszczelki płaskie w obiegu wody chłodzącej. Nawet niewielka nieszczelność może w pierwszym przypadku wymusić natychmiastowe wyłączenie odcinka, podczas gdy w drugim serwis zwykle ma więcej czasu na zaplanowanie naprawy. Nie należy więc ustalać jednego terminu przeglądu dla całego zakładu. Połączenia najbezpieczniej podzielić według warunków pracy i skutków awarii, a harmonogram ponownie dostosować po zmianie medium, temperatury, ciśnienia lub trybu pracy urządzenia.
Jak często wykonywać planowe przeglądy uszczelnień technicznych?
Terminy przeglądów należy sprawdzić w dokumentacji urządzenia i zestawić z kalendarzem postojów. Jeśli producent nie podaje interwału, dla stabilnie pracującej instalacji można przyjąć na początek kontrolę co 6–12 miesięcy. W punktach zakwalifikowanych jako krytyczne ocena ryzyka może wskazywać przegląd co miesiąc albo kwartał. Wyznaczonego interwału nie należy wydłużać tylko po to, aby połączyć kontrolę z rocznym postojem instalacji. Podane terminy są jednak punktem wyjścia. Jeśli uszczelka zaczyna przeciekać po pięciu miesiącach, następną kontrolę trzeba zaplanować wcześniej, a podczas postoju ustalić przyczynę skróconej trwałości. Podczas bieżącej kontroli można wykryć widoczne ślady nieszczelności, takie jak krople, zacieki lub osad wokół połączenia. Stan uszczelki oraz powierzchni, do których przylega, dokładnie sprawdza się jednak po odcięciu dopływu medium, obniżeniu ciśnienia i rozkręceniu połączenia. Po przegrzaniu, skoku ciśnienia lub silnych drganiach przegląd wykonuje się poza harmonogramem, przed ponownym uruchomieniem. Zdemontowaną uszczelkę statyczną zwykle zastępuje się nową, ponieważ wcześniejszy docisk mógł trwale zmienić jej kształt. Śrub nie należy dociągać podczas pracy instalacji, chyba że producent przewidział taką czynność i określił jej sposób. Zbyt duży lub nierówny docisk może uszkodzić uszczelkę albo zwiększyć wyciek.
Jak rozpoznać zużycie uszczelnień przemysłowych?
Pierwszych oznak nieszczelności należy szukać wokół połączenia. Wilgotny ślad, zaschnięty zaciek, krystaliczny osad lub miejscowe przebarwienie mogą wskazywać miejsce wycieku. W instalacji zamkniętej ostrzeżeniem jest też niewyjaśniony spadek ciśnienia albo konieczność częstego uzupełniania cieczy. Do wykrywania wycieku gazu służy czujnik dobrany do jego rodzaju. W instalacjach ze sprężonym powietrzem lub parą można dodatkowo zastosować detektor ultradźwiękowy.
Podczas planowego przeglądu po rozkręceniu połączenia serwisant bada uszczelkę, powierzchnie kołnierzy oraz śruby. Sprawdza, czy materiał popękał, stwardniał, utracił sprężystość, spęczniał lub zmiękł. Następnie porównuje rodzaj uszkodzeń z temperaturą, ciśnieniem i rodzajem medium. Materiał wypchnięty poza obrys kołnierza może wskazywać na zbyt duży docisk albo przekroczenie dopuszczalnego ciśnienia, a odcisk tylko po jednej stronie na nierównomierne dokręcenie śrub lub brak równoległości kołnierzy. Kontrola powinna obejmować również stan gwintów i elementów mocujących. Na tej podstawie serwis ustala, czy wystarczy wymiana uszczelki, czy trzeba również naprawić powierzchnie kołnierzy albo skorygować moment i kolejność dokręcania śrub.
Harmonogram przeglądów należy ustalić na podstawie zaleceń producenta, warunków pracy instalacji oraz wyników poprzednich kontroli. Dla każdego punktu warto prowadzić kartę z datą montażu, rodzajem uszczelki, objawami oraz czasem przepracowanym od ostatniej wymiany. Jeśli kontrola wykaże konieczność wymiany elementu, sprawdź naszą ofertę uszczelek przemysłowych i dobierz wariant do parametrów instalacji.
