W instalacjach przemysłowych statyczne uszczelnienia techniczne zamykają szczelinę między elementami, które po montażu pozostają nieruchome. Docisk odkształca uszczelkę, dzięki czemu materiał wypełnia nierówności powierzchni i ogranicza wyciek cieczy, gazu albo pary. Na wybór rozwiązania wpływa m.in. rodzaj medium, ciśnienie, temperatura i budowa kołnierza. Jak pod tym względem różnią się rodzaje uszczelek przemysłowych?
Uszczelki płaskie jako podstawowe uszczelnienia statyczne
Wśród statycznych uszczelnień przemysłowych najprostszą konstrukcję mają uszczelki płaskie wycinane z płyt. W zależności od warunków pracy wykorzystuje się m.in. elastomery, materiały włókniste, PTFE albo grafit, także zbrojony wkładką metalową. Ściśliwość materiału pozwala wypełnić mikronierówności kołnierza, natomiast zbrojenie zwiększa jego wytrzymałość mechaniczną i może ograniczać wyciskanie uszczelki. Takie uszczelki przemysłowe wykorzystuje się w połączeniach rur, pokryw, korpusów maszyn i armatury. Mogą mieć wymiar standardowy albo zostać wycięte według rysunku technicznego, co pomaga podczas remontu starszego urządzenia. Niewłaściwy dobór grubości zwiększa ryzyko utraty szczelności. Zbyt gruba uszczelka może być bardziej podatna na trwałe odkształcenie i utratę części docisku, natomiast zbyt cienka może nie skompensować nierówności kołnierza. Grubość trzeba więc dobrać do rodzaju materiału oraz stanu powierzchni. Należy również uwzględnić medium, temperaturę i ciśnienie robocze, a także wymagany docisk montażowy.
Uszczelki spiralne do wymagających połączeń w przemyśle
Gdy połączenie kołnierzowe pracuje pod wyższym ciśnieniem, podlega wahaniom temperatury albo drganiom, stosuje się uszczelki spiralne. Ich część roboczą tworzą profilowana taśma metalowa i miękki wypełniacz, np. grafit, PTFE, włókno szklane lub materiał ceramiczny. Spirala odpowiada za sprężystość powrotną, a wypełnienie zamyka drogi wycieku. Pierścień zewnętrzny centruje element między śrubami, natomiast wewnętrzny osłania krawędź przed medium. W przemyśle chemicznym, petrochemicznym, energetyce i gazownictwie wykorzystuje się takie rozwiązania m.in. w instalacjach parowych oraz procesowych. Na co fachowcy muszą zwrócić uwagę, żeby właściwie dobrać uszczelnienie techniczne? Mniej doświadczeni pracownicy mogą skupić się wyłącznie na dopuszczalnej temperaturze i pominąć rodzaj medium oraz wymagany docisk. Materiał taśmy i wypełniacza musi być odporny na przesyłaną substancję, a śruby powinny zapewnić docisk odpowiedni dla wybranej konstrukcji.
Uszczelki metaloplastyczne w instalacjach ciśnieniowych
W przypadku wymienników ciepła, reaktorów i w pokrywach o nietypowym obrysie wykorzystuje się uszczelki metaloplastyczne. Miękki rdzeń z grafitu, PTFE lub włókna zostaje osłonięty cienkim płaszczem metalowym. Wypełnienie dopasowuje się do powierzchni, natomiast osłona chroni je przed ciśnieniem, temperaturą i medium. Rodzaj metalu uszczelnienia technicznego trzeba dobrać do środowiska procesowego, ponieważ niewłaściwy stop może ulec korozji. Konstrukcje z pojedynczym albo podwójnym płaszczem, także z przegrodami, pozwalają odwzorować kanały wymiennika i kształty niestandardowe. Uszczelka metaloplastyczna słabiej kompensuje utratę docisku niż spiralna, dlatego ślady po obróbce, odkształcenie kołnierza albo nierównomierne dokręcenie śrub mogą utworzyć drogę wycieku. W naszej ocenie przed montażem szczególnej kontroli wymagają powierzchnie przylgowe i miejsca łączenia płaszcza.
Kiedy sznury uszczelniające sprawdzają się w połączeniach statycznych?
Jeżeli szczelina ma nieregularny przebieg, a pokrywa dociska uszczelnienie techniczne w rowku, rozwiązaniem może być sznur. W połączeniach statycznych stosuje się go m.in. wokół włazów, drzwiczek pieców i obudów urządzeń. Dostępne są wyroby z PTFE, grafitu, włókien akrylowych, aramidowych, węglowych, szklanych, ceramicznych oraz wermikulitu. Elastyczna forma ułatwia ułożenie materiału na długim obwodzie. Takie zastosowanie trzeba odróżnić od szczeliwa w dławnicy pompy lub zaworu, gdzie wał albo trzpień wykonuje ruch. W połączeniu nieruchomym przekrój sznura uszczelniającego powinien odpowiadać wymiarom rowka i sile docisku. Zbyt luźne wypełnienie pozostawi kanały wycieku, a nadmierne ściśnięcie może uszkodzić włókna lub zdeformować pokrywę. Uwagę trzeba też zwrócić na połączenie końców, ponieważ niedokładne docięcie tworzy przerwę w obwodzie.
W przemyśle fachowcy stosują płaskie, spiralne i metaloplastyczne uszczelki statyczne, a w wybranych połączeniach także sznury uszczelniające. Specjalista wybiera odpowiednie rozwiązanie na podstawie parametrów instalacji oraz zgodności materiału z medium, ograniczając ryzyko wycieku i postoju urządzeń. Jeśli szukasz uszczelnienia do konkretnej instalacji, skontaktuj się z nami, a pomożemy dobrać materiał i konstrukcję do warunków jej pracy.
